Deze ochtend een eyecatcher in de krant "Milieubeleid als pokerspel". Even in het kort....

Inderdaad, de komende 2 weken zit de wereld bijeen tijdens de VN-klimaattop in Poznan. De verwachtingen zijn echter niet al te hooggespannen. De Bond Beter Leefmilieu heeft vooral kritiek op de aarzelende houding van Europa "De EU speelt een pokerspel, maar weet niet eens welke kaarten ze op tafel zal leggen"

Poznan wordt omschreven als een tussenstop tussen de VN-klimaattop in Bali vorig jaar en die eind 2009 in Kopenhagen waar een nieuw Kyoto protocol geschreven moet worden...

Wat zijn de verwachtingen? De grote lijnen zullen wellicht overeind blijven, zoals bijvoorbeeld de 20-20-20 doelstelling (het voornemen van de EU-landen om tegen 2020 de CO2-uitstoot met 20% terug te dringen, 20% van hun energie uit hernieuwbare bronnen te halen, en 20% minder energie te verbruiken). Echter... de manier waarop de cijfers gehaald worden, haalt eigenlijk de hele geloofwaardigheid van dat engagement naar beneden. Veel van de inspanningen worden afgewenteld op het buitenland door daar emissierechten te kopen. Bovendien dringen veel landen aan op uitzonderingen op het betalen van emissierechten. Daarnaast bindt de EU in op de CO2 normen voor auto's... Lange-termijndoelstellingen worden afgevoerd...

Obama zal zelf niet aanwezig zijn op de klimaattop (hij kan pas actie ondernemen nadat zijn kabinet is geïnstalleerd) - maar hij stuurt wel een delegatie. Voor zijn concrete actieplannen is het wachten op Kopenhagen...

(bron: De Metro, 1 december 2008)

Geschreven in Algemeen  Vaste link  Reacties : (0)  Geef uw reactie!

De nieuwe bijlagereeks over kosmologie is van start gegaan! - en ik geef hierbij de weblog-fakkel door aan m'n collega Pierre. Echter - als jullie de komende weken nog klimaatvragen hebben, dan wil ik die met veel plezier trachten te beantwoorden! Daarnaast hou ik de actualiteit ook verder in de gaten - zo nu en dan kunnen jullie dus zeker nog een berichtje van me verwachten. In januari trek ik zelf weer de Afrikaanse bergen in (Bale Mountains, Ethiopië) voor onderzoek naar impacten van Global Change/Climate Change op de bergmeren aldaar. Misschien (hopelijk) kan ik daar nog wat interessante beelden en/of foto's schieten - ik hou jullie op de hoogte...

Veel groeten & kosmologisch plezier! :-)

Hilde

Geschreven in Algemeen  Vaste link  Reacties : (3)  Geef uw reactie!

Ik las onlangs een interessant wetenschappelijk artikel (recent verschenen in het Amerikaanse tijdschrift Proceedings of the National Academy of Sciences, PNAS) dat aantoont dat het CO2-gehalte in de lucht de afgelopen 1000 jaar sterk fluctueerde. 

Misschien eerst een beetje achtergrondsinformatie. CO2 wordt door planten gebruikt als bouwstof. Planten passen het aantal openingen op het bladoppervlak (huidmondjes) aan naargelang de hoeveelheid CO2 in de lucht. Bij meer CO2 heeft de plant minder huidmondjes nodig om toch voldoende CO2 op te nemen. De hoeveelheid huidmondjes op fossiele bladeren kan dus gebruikt worden om de hoeveelheid CO2 in het verleden te reconstrueren.

Foto: Huidmondjes

Studie van fossiele bladeren uit Limburg door de Universiteit Utrecht en TNO toont nu aan dat het CO2-gehalte in de lucht de afgelopen 1000 jaar behoorlijk fluctueerde (vooral in de eerste helft), met een forse uitstoot rond 1200. Als verklaring geven de wetenschappers een stijging van de zeewatertemperatuur: een warme oceaan neemt minder CO2 op, waardoor er meer in de lucht blijft.

De grootteorde van CO2-veranderingen suggereert een klimaatseffect dat minstens dat evenaart van de zon en vulkanen. Dit betekent dat de stijging van CO2-uitstoot van destijds in tegenspraak is met de uitgangspunten van het IPCC, dat aanneemt dat de effecten van natuurlijke CO2-veranderingen op de klimaatsverandering van de laatste duizend jaar verwaarloosbaar klein zijn geweest.

Meer onderzoek van deze materie is duidelijk gewenst - de studie vraagt om extra validering! Zodoende zal een beter begrip van natuurlijke CO2-variaties ook kunnen leiden tot een betere voorspelling van de toekomstige effecten van de CO2-toename op het klimaat.

Bron: TB van Hoof et al. (2008) PNAS 105: 15815-15818

Geschreven in Algemeen  Vaste link  Reacties : (0)  Geef uw reactie!

Deze ochtend gelezen in de Metro...

(klik op afbeelding voor videofragment)

bron: De Metro, 19 november 2008

Meer informatie over (handel in) emissierechten vind je op http://en.wikipedia.org/wiki/Emissions_trading (en de referenties daarin)

Geschreven in Algemeen  Vaste link  Reacties : (0)  Geef uw reactie!

Ik heb een beetje 'n hektische week achter de rug. Ik was van plan nog een videoblog te posten (interessant artikeltje gelezen!) maar dat is er jammergenoeg niet meer van gekomen (jullie kunnen dat zeker nog van me verwachten). Ik heb deze week de Gentse studenten een beetje 'geëntertaind' met klimaatwetenschap. Ik licht er even een aspectje uit - met name het El Niño fenomeen' (zie ook 1ste bijlage, pg 15). Je hoort het woord vaak waaien in de pers, maar wat waarover gaat het hier??

El Niño (quasi periodiek, om de 3 à 7 jaar) begint met een onverklaarbare afzwakking van de passaat winden in het westen van de Stille Oceaan. Daardoor klotst het warme water door het hoogteverschil terug naar het oosten, wordt vervolgens warmer en warmer, en breidt zich steeds meer uit. Meer water verdampt, de damp condenseert hoger in de atmosfeer en komt in stortregens naar beneden aan de westkust van Amerika. Australië, Indonesië, India en delen van Afrika krijgen juist vaker te kampen met extreme droogte. De benaming voor dit weerfenomeen komt van Peruaanse vissers. Visvangst blijft uit doordat de upwelling van nutrientenrijk water wordt geblokkeerd door het warme oppervlaktewater. Omdat dit fenomeen meestal rond Kerstmis begint hebben ze dit El Niño genoemd, het kerstkindje (Jezus).

Hieronder een afbeelding om het een beetje te verduidelijken. Neem ook eens een kijkje op  http://aes.gsfc.nasa.gov/vis/a000000/a000200/a000280/a000280.mpg (simulatie van El Niño condities)....

Geschreven in Algemeen  Vaste link  Reacties : (0)  Geef uw reactie!

Geschreven in Algemeen  Vaste link  Reacties : (0)  Geef uw reactie!

Hiermee wil ik graag nog even iets rechtzetten/verduidelijken. Het betreft onze uitleg waarom polen minder opwarmen dan de evenaar (pg 4 in onze eerste bijlage). Verschillende bronnen geven twee verklaringen voor de lagere temperaturen aan de polen. Enerzijds vallen de zonnestralen op de evenaar zo goed als loodrecht in op het aardoppervlak terwijl dat aan de polen onder een kleinere hoek gebeurt. Daardoor wordt de zonnewarmte over een groter oppervlak verspreid. Anderzijds leggen de zonnestralen die op de polen invalllen een langere weg af door de atmosfeer waardoor er op het einde minder warmte overblijft. Navraag bij het KMI leert dat beide factoren een rol spelen. Maar de eerste verklaring is eigenlijk de belangrijkste en had zeker moeten worden vermeld

Een ander foutje dat in de tekst is geslopen, betreft terminologie: het broeikasgas 'waterdamp' staat op pagina 16 in de 1ste bijlage verkeerdelijk vermeld als 'waterstof'

Nogmaals onze excuses hiervoor!

Geschreven in Algemeen  Vaste link  Reacties : (0)  Geef uw reactie!

Weekend - ....M'n collega Bob hangt ondertussen ergens boven de Atlantische Oceaan op weg naar een vakantie in Chili -  de gelukzak:-) Wij moeten het hier in Belgenland stellen met (veel) minder - maar (blijkbaar) niet getreurd, voor zij die willen:

"Plan your trips to take in these important places before they melt, crumble, fade or drift away, never to be seen or experienced in quite the same way again! " 

Toch geen reclameslogan?? Jammer genoeg wel.... een nieuwe toeristische trend is geboren: Doomsday Tourism, natuurwonderen bezoeken die kreunen onder de klimaatverandering!

De trend is het sterkst zichtbaar op Antarctica (Zuidpool) en de Galapagoseilanden (ter hoogte van de evenaar in de Stille Oceaan), waar de klimaatverandering het unieke ecosysteem sterk onder druk zet.

Volgens officiële cijfers van de milieubeschermingsraad van de Galapagos trokken in 1990 naar schatting 40.000 mensen naar de eilandengroep waar Charles Darwin de inspiratie voor zijn evolutietheorie haalde. In 2006 gingen meer dan 145.000 mensen naar de Galapagos om zich er te vergapen aan de zeeleguanen en landschildpadden.

Touroperators gespecialiseerd in Antarctica-reizen voorspellen dat dit jaar 34.000 toeristen de landmassa op de Zuidpool zullen bezoeken - vier keer zo veel dan 15 jaar geleden.

Niet alleen het vaste land trekt op die manier veel toeristen aan. Het Groot Barrière rif wordt de laatste jaren letterlijk overspoeld door duikers die nog een laatste blik willen werpen op het koraalrif vooraleer de onderwaterwereld er onherroepelijk verdwijnt....

Groen toerisme, eco-toerisme, verantwoord toerisme - het krijgt allemaal netjes een naam opgeplakt, maar de achterliggende drijfveer is vaak (meestal) nog steeds winstbejag. Reden om tegen de stroming in te gaan? Ik weet het niet... Het is een feit dat de natuurpracht in bepaalde gebieden gedoemd is om te verdwijnen - of we die streken nu bezoeken of niet. Doomsday toerisme lijkt puur ramptoerisme, maar anderzijds kan het misschien de kijklustigen motiveren om zich in te zetten voor kleine of grote projecten die hier en daar effectief nog kans op slagen hebben... Tja, ik vind dat iedereen die keuze voor zichzelf moet maken....

(bron: Gazet van Antwerpen; http://www.vagabondish.com/environment-doomsday-tourism-travel-tours/)

Geschreven in Algemeen  Vaste link  Reacties : (0)  Geef uw reactie!

Als we de emissies nu al volledig tot nul zouden terugschroeven (duidelijk een onrealistisch scenario) dan zal het nog 100 jaar duren vooraleer de antropogene CO2 volledig uit de atmosfeer verdwenen zal zijn, aldus Prof. Ivan Janssens van Universiteit Antwerpen (specialist op het gebied van de koostofcyclus). De temperatuur zal dan ook nog blijven stijgen over een periode van 300-500 jaar, en een daling zit er pas in na 500-700 jaar – maar dat zijn de modellen.... 

Hiermee wil ik zeker niet zeggen dat we fatalistisch moeten denken: het heeft wel degelijk zin om de uitstoot zoveel mogelijk te beperken! Het is pas als we bewust zuinig omspringen met de bestaande energie en alternatieve brandstoffen maximaal benutten dat het momentum ontstaat om tegen het eind van de eeuw de nodige technische/economische oplossingen te vinden voor een volledig niet-fossiele energievoorziening. Niets doen versnelt de opwarming, en vergroot dus de kans op onverwachte positieve terugkoppelingen. Die lange-termijnvoorspellingen zijn natuurlijk onzeker en hebben ongetwijfeld gebreken door simplifiëring, maar het heeft geen zin ze in twijfel te trekken want de kans dat de situatie erger wordt, is even groot als de kans dat de veranderingen worden overschat.  

Geschreven in Algemeen  Vaste link  Reacties : (3)  Geef uw reactie!

Zoals beloofd nog even een persoonlijke reactie op de theorie van Svensmark (zie mijn vorige berichtje). Nog even in een notendop: Centraal in Henrik Svensmarks theorie staat de kosmische straling, geladen deeltjes van hoge energie die vrijkomen als sterren aan het einde van hun bestaan met veel geweld exploderen. Met enorme snelheid suizen deze deeltjes door het heelal en treffen ook de aarde. Eenmaal in de dampkring aanbeland, bevorderen ze het ontstaan van wolken. Die zorgen voor extra afkoeling omdat wolken de zonnestraling reflecteren.

Ik ben zelf geen specialist, noch in kosmoklimatologie, noch in wolkenvorming. Ik moet mijn eigen visie dus baseren op de resultaten, zoals die in de wetenschapspers verschijnen. De theorie van Svensmark bevat een paar knelpunten waar Svensmark zelf geen sluitende verklaring voor heeft. Meer bewolking kan inderdaad een afkoelend effect hebben, maar wolken houden de door de aarde uitgestraalde warmte ook vast. Bovendien kan warmere lucht meer waterdamp bevatten dan koude, wat een vertragend effect op wolkenvorming heeft. We weten (nog) niet welk effect het sterkste is... Een ander knelpunt betreft de correlatie tussen het wereldklimaat en zonne-activiteit (die op haar beurt bepaalt hoeveel kosmische straling de aarde ontvangt). Deze relatie is reeds vrij goed gedocumenteerd, maar 'faalt' wel als we het klimaat bekijken na 1970. In de laatste 30-40 jaar is de temperatuur sneller gestegen dan we zouden verwachten op basis van zonne-activiteit alleen (er is zelfs evidentie dat de veranderingen in zonne-activiteit eerder een afkoelend effect zouden moeten hebben ipv opwarming). Daarnaast zijn er ook nog een aantal andere (meer technische) specificiteiten waar ik hier niet verder zal op ingaan. Voor de geïnteresseerden verwijs ik naar de reactie van Priest et al. in Astronomy and Geophysics, Vol 48, Juni 2007.

Hoe het ook zij, mijn inziens zijn er voldoende redenen om aan te nemen dat het werk van Svensmark wel degelijk waardevolle ideeën bevat die verder onderzocht dienen te worden. Ik vind dat klimaatwetenschap heel dynamisch moet blijven: er moet ruimte zijn voor 'alternatieve' theorieën. Ze wijzen op leemtes in onze kennis, wat leidt tot meer gefocuste studies, debat en zicht. We missen duidelijk nog een paar bouwstenen - wolkenvorming is er slecht één van - en de uitgangspunten van het IPCC zijn niet onaantastbaar. Enkel door alternatieve theorieën te testen (= te valideren, of te weerleggen) zullen we de mechanismen voor klimaatverandering kunnen ontrafelen, en zullen we een beter inzicht krijgen op de rol van de mens in het hele plaatje. Ik zie de 'wolkenhypothese' dus eerder als een welkome aanvulling die de betrouwbaarheid van de klimaatmodellen mogelijk (hopelijk) verbetert. Vaak kunnen hypotheses ook niet getest worden omdat de huidige meetgegevens ontoereikend (niet eenduidig) zijn. Op dit gebied staan er voor de klimaatwetenschap nog flinke uitdagingen op het programma. Ik hoop dan ook met m'n eigen onderzoek - dat juist bedoeld is om 'historische perspectief' te bieden - ook een steentje te kunnen bijdragen....

Geschreven in Algemeen  Vaste link  Reacties : (0)  Geef uw reactie!

Een theorie die in het hele broeikasdebat zeker nog wat aandacht verdiend, is die van de zogenaamde 'kosmoklimatologie'. De drijvende kracht achter deze theorie is de Deense klimaatwetenschapper Hendrik Svensmark.

Volgens Svensmark zijn niet aardbewoners maar hemellichamen de oorzaak van klimaatverandering. Kosmische straling afkomstig van sterren heeft (weliswaar langs een flinke omweg) invloed op de hoeveelheid wolken. Deze reflecteren een deel van de zonnestraling richting ruimte. De zon bepaalt op haar beurt hoeveel kosmische straling de aardatmosfeer binnenkomt. Een logische verklaring voor klimaatverandering, zo lijkt het...

Kosmische straling is afkomstig van geëxplodeerde sterren. Deze energierijke deeltjes komen met een snelheid die grenst aan die van het licht de heliosfeer binnen, het deel in de ruimte waar het magnetisch veld van de zon zijn invloed laat gelden. Hoe actiever de zon, hoe sterker het magnetisch veld, hoe minder kosmische straling de aardatmosfeer bereikt. Svensmark vergeleek in 2000 de door de zon gestuurde veranderingen in kosmische straling met satellietgegevens over bewolkingsdichtheid. Zijn besluit: meer kosmische straling door een minder actieve zon zorgt voor meer bewolking, en andersom. Hij ondersteunt zijn bevindingen verder met experimenten

Het geheimzinnige gedrag van Antarctica, waar de temperatuursveranderingen vaak uit de pas lopen met die op andere continenten, sluit naadloos aan bij de verklaring van Svensmark. De sneeuwvlakten daar vormen het witste oppervlak ter wereld. Het gevolg is dat meer bewolking extra zonne-energie absorbeert en voor een deel richting aardoppervlakte straalt. De antarctische bodem warmt hierdoor plaatselijk op, terwijl meer wolken boven andere delen van de aarde juist een afkoelend effect hebben...

Dat wolken een onzekere factor zijn in de klimaatmodellen onderschrijven vriend en vijand van de broeikasgashypothese (zie ook pagina 6 in onze 2de Start to Know bijlage). De Technische Universiteit in Delft verdubbelde in 2007 niet voor niets het aantal onderzoekers dat een vinger probeert te krijgen achter de werking van de wolken!

De Deense klimaatwetenschapper Hendrik Svensmark en de Engelse wetenschapsjournalist Nigel Calder gaan in hun boek 'Kosmisch klimaat', dat eind vorig jaar uit kwam, nog een stap verder. Volgens hen kampen klimaatmodellen niet alleen met onzekerheden, maar is de basis (het uitgangspunt) fout. "De menselijke invloed is verwaarloosbaar en de huidige opwarming is vrijwel volledig te wijten aan buitenaardse invloeden" zeggen zij, en ze onderbouwen deze stelling tot in detail. In Februari 2007 werden hun resultaten ook gepubliceerd in het peer-reviewed tijdschrift 'Astronomy & Geophysics' - een indicatie dat hun theorie toch waardevolle elementen bevat...

Iets om over na te denken... Volgende week formuleer ik hierover zelf es mijn eigen mening...

Neem alvast eens een kijkje op

Bronnen:

Svensmark H. & N. Calder (2007) The Chilling Stars: a new theory of climate change. ISBN 9781840468151

Svensmark H. (2007) Cosmoclimatology: a new theory emerges. Astrology & Geophysics 48(1): 1.18-1.24

http://www.refdag.nl/artikel/1328444/

Geschreven in Algemeen  Vaste link  Reacties : (1)  Geef uw reactie!

Een interessant weetje, vers van de pers...

(Klik op de foto om de videopost te bekijken) 

bron: Prather MJ, Hsu J (2008) NF3, the greenhouse gas missing from kyoto. Geophysical Research Letters 35(12) L12810 

Geschreven in Algemeen  Vaste link  Reacties : (0)  Geef uw reactie!

Vandaag werk ik een dagje thuis aan een projectaanvraag. Het is nog heerlijk rustig buiten, zicht op zee (wij wonen in oostende) – zalig om een werkdag zo te kunnen beginnen! De zee heeft mijn inziens echt iets magisch... De zee is leven, de zee biedt leven, de zee zit vol leven! Bovendien spelen oceanen ook een sleutelrol in het klimaat, zoals te lezen in de bijlages. Misschien is het wel interessant nog even wat dieper in te gaan op hun rol in de koolstofcyclus (en zodoende hun rol in het hele klimaatdebat)...

Oceanen bedekken 71% van het oppervlak op onze planeet (de naam ‘Oceaan’ ware misschien passender geweest dan ‘Aarde’ :), en ze nemen het broeikasgas CO2 op langs twee routes of pompen. De ‘fysische pomp’ is er omdat de CO2-concentratie in de atmosfeer hoger is dan die in het zeewater – er is dus als het ware een ‘stofstroom’ vanuit de lucht naar de zee. Deze lucht/zee- gasuitwisseling gebeurt in het oppervlaktewater, maar bij afkoeling wordt het water zwaarder en zinkt het naar de diepzeebodem.  Op die manier wordt de CO2 naar de diepzee ‘gepompt’.  Daarnaast is er ook een ‘biologische pomp’ werkzaam in de oceanen waarvoor de algen verantwoordelijk zijn.  Dat gebeurt door het proces van fotosynthese waarbij algen zonlicht invangen en deze energie gebruiken om CO2 om te zetten in organische koolstof (C) en zuurstof (O2).  De algen die aan de hongerige monden van planktonetende zeedieren weten te ontsnappen dwarrelen als brokjes organisch materiaal naar omlaag. Een deel van de koolstof wordt opgenomen in het sediment, en een deel van de organische resten worden door bacteriën afgebroken. De C02 die daarbij vrijkomt is te ver van het zeeoppervlak verwijderd om terug te kunnen vloeien naar de atmosfeer. Op die manier wordt er dus ook CO2 uit de atmosfeer weggepompt...

Oceanen zijn evenwel ‘woestijnen’ en algen kunnen er vaak niet optimaal groeien omdat er onvoldoende bouwstoffen aanwezig zijn. Door het bemesten van oceanen met macrovoedingstoffen (zoals nitraat en fosfaat) en essentiële microelementen (zoals ijzer) zouden we er dus kunnen voor zorgen dat er meer koolstof in de diepzee wordt opgeslagen. Ik hoor jullie al denken: Is dit dan een manier om de stijgende C02-concentratie tegen te gaan?

Geschreven in Algemeen  Vaste link  Reacties : (0)  Geef uw reactie!

Net even de nieuwe Start to Know bijlage doorbladerd...Er valt zoveel te vertellen over het klimaat en dat krijgen we natuurlijk niet allemaal op 16 blz :-) Indien jullie zelf nog vragen of opmerkingen hebben - of meer toelichting willen bij één of ander aspect, geef gerust een seintje (je kan me ook altijd mailen op hilde.eggermont@ugent.be)!

Misschien al even dit... In de sectie 'Bronnen van onzekerheid' in klimaatvoorspelling (pg. 6) wijzen we op de moeilijk te voorspellen toename aan broeikasgassen, de complexe werking van feedbackmechanismen, en de vraagtekens bij wolkenvorming. Interacties in de biosfeer vormen een bijkomende bron van onzekerheid, en meer bepaald de toekomstige evolutie van de zogenaamde natuurlijke ‘koolstofputten’ (reservoirs die meer koolstof opnemen dan afgeven) en ‘koolstofbronnen’ (die meer koolstof afgeven dan opnemen).

Geschreven in Algemeen  Vaste link  Reacties : (0)  Geef uw reactie!

Zoals beloofd, neem ik jullie even mee op expeditie. Het filmpje dat ik hiervoor heb samengesteld, is een compilatie van beelden geschoten tijdens ons veldwerk op de kratermeren in Oost-Java (Lumajan regio, juni 2008). Het illustreert hoe mijn collega (James Russell, Brown Univ., USA) en ikzelf de lange boorkernen verzamelen voor ons paleoklimaatonderzoek. Aangezien de meren vrij afgelegen en ontoegankelijk zijn, zijn we genoodzaakt om ons met lichtgewicht middelen te beredderen, maar - zoals je zal zien - belet ons dat niet om het werk uit te voeren (het is vooral een kwestie van een goede organisatie, en van goed op mekaar ingespeeld te zijn)

In het filmpje zie je de verschillende stappen in het zogenaamde 'coring' proces geïllustreerd (let vooral op de commentaar van onze bevallige indonesische assistente :-): 

(1) Het opzetten van de 'core casing': in deze stap maken we een soort constructie met lange, aaneengerijgde regenpijpen. Deze dienen om de duwstokken tijdens het boren te leiden. Op die manier kunnen ze niet doorbuigen en wordt de boorapparatuur recht in de bodem geduwd (je kan op die manier ook vaak dieper boren)

(2) Het toevoegen van duwstokken op de kop van de boorapparatuur. Zolang meren niet veel dieper zijn dan een 15-tal meter kan je boorkernen nemen met duwstokken. In diepere meren wordt een andere techniek gebruikt, de zgn. 'gravity coring' (werkt met zware gewichten ipv duwstokken)

(3) Het nemen van een boorkern. Hierbij wordt een lege pvc-buis (vastgehecht in de boorkop) , via duwstokken in het sediment geduwd

(4) Het afschroeven van de duwstokken, het ophalen van de boorkern, en het verpakken ervan

(5) Naargelang het type corer waarmee de boorkernen worden verzameld, wordt het opgehaalde sediment soms meteen uit de buis geduwd (het zgn. extruderen). Dat is bijvoorbeeld het geval bij 'livingstone coring' - zoals te zien in het filmpje

Hopelijk hebben jullie hiermee een beter beeld van hoe ons materiaal in het veld wordt verzameld. Het is inderdaad een hele klus, maar we kunnen er dan ook veel interessante fenomenen mee onderzoeken. De boorkernen verzameld op Java zullen ons bijvoorbeeld meer inzicht verschaffen in de lange-termijn dynamiek van fenomenen zoals El nino (in de tropische Stille oceaan) en de 'Indian Ocean Dipole' (in de tropische Indische Oceaan), en hun effecten op het klimaat in het Indonesische archipel 

Geschreven in Algemeen  Vaste link  Reacties : (0)  Geef uw reactie!